Adli Para Cezası (T.C.K m. 52)

Genel Olarak

Türk Ceza Kanunu’nda iki tür yaptırım mevcuttur. Bunlardan birisi hapis cezası diğeri ise adli para cezasıdır. Adli para cezası Türk Ceza Kanunu’nun 52. maddesinde düzenlenmiştir. Konuyu incelemeye başlamadan önce adli para cezası ile idari para cezasının birbirinden farklı olduğunun bilinmesinde fayda vardır. Genel ceza (hapis, adli para cezası) kanuni düzenleme sonucu verilirken (Bkz. Anayasa m.13) idari ceza, idari işlem sebebiyle verilir. Genel ceza bağımsız mahkemelerin yargılaması sonucu yalnızca mahkeme tarafından verilebilir. İdari cezayı, idari merciler vermektedirler. Genel ceza ile kişi hürriyeti kısıtlanabilirken, idari işlemler ile bazı istisnalar hariç (Türk Silahlı Kuvvetleri) kişi hürriyeti kısıtlanamaz. (İdare, kişi hürriyetinin kısıtlanması sonucunu doğuran bir müeyyide uygulayamaz. Silahlı Kuvvetlerin iç düzeni bakımından bu hükme kanunla istisnalar getirilebilir. Bkz. Anayasa m.38) İdari cezalar, idari düzene aykırılıklar sonucu ortaya çıkmaktadır fakat genel cezalar toplumsal düzene aykırı davranmanın sonucu ortaya çıkmaktadır.

Adli para cezalarında cezanın alt sınırı 2.500,00- Türk Lirası, üst sınırı 500.000,00 Türk Lirası olacaktır. Bir gün karşılığı en az yüz ve en fazla beş yüz Türk Lirası olacaktır.

Adli Para Cezası Nedir?

Türk Ceza Kanunu’nun 52. maddesinde adli para cezası, beş günden az ve kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde yedi yüz otuz günden fazla olmamak üzere belirlenen tam gün sayısının, bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ile çarpılması suretiyle hesaplanan meblağın hükümlü tarafından Devlet Hazinesine ödenmesi olarak tanımlanmıştır. Bir gün karşılığı ise en az yirmi ve en fazla yüz Türk Lirası arasında, kişinin ekonomik ve diğer şahsi halleri göz önüne alınarak belirlenir. Mahkemeler çoğunlukla bir gün karşılığını yirmi Türk Lirası olarak belirlemektedir fakat bu bir gün karşılığının yirmi Türk Lirasından fazla belirlenemeyeceği şeklinde algılanmamalıdır. Bir örnek ile açıklamak gerekirse, mahkeme tam gün sayısını iki yüz gün olarak belirlemiş bir gün karşılığını ise yirmi Türk Lirası olarak belirlemiş olsun. Bu durumda kişi 4.000,00-TL adli para cezası ile karşı karşıya kalacaktır.

Dört çeşit adli para cezası vardır:

Hükmedilen hapis cezasından çevrilebilir.

Doğrudan hükmedilebilir. Burada suç için sadece adli para cezası öngörülmüştür. Bu nedenle mahkeme hapis cezası veremez. (Adil Yargılamayı Etkilemeye Teşebbüs Madde 288- Görülmekte olan bir davada veya yapılmakta olan bir soruşturmada, hukuka aykırı bir karar vermesi veya bir işlem tesis etmesi ya da gerçeğe aykırı beyanda bulunması için, yargı görevi yapanı, bilirkişiyi veya tanığı hukuka aykırı olarak etkilemek amacıyla alenen sözlü veya yazılı beyanda bulunan kişi, elli günden az olmamak üzere adli para cezası ile cezalandırılır.)

Hapis cezası ile birlikte hükmedilebilir. Hem hapis cezasına hem adli para cezasına hükmedilir. (Yasak Cihaz veya Programlar Madde 245/A- Bir cihazın, bilgisayar programının, şifrenin veya sair güvenlik kodunun; münhasıran bu Bölümde yer alan suçlar ile bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle işlenebilen diğer suçların işlenmesi için yapılması veya oluşturulması durumunda, bunları imal eden, ithal eden, sevk eden, nakleden, depolayan, kabul eden, satan, satışa arz eden, satın alan, başkalarına veren veya bulunduran kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.)

Seçenek yaptırım olarak hükmedilebilir. Suç için hapis cezası veya adli para cezası öngörüldüğü durumlarda hükmedilen adli para cezası, seçenek yaptırım olan adli para cezasıdır. Seçimlik ceza da denilmektedir. (Gizliliğin İhlali Madde 285- Soruşturmanın gizliliğini alenen ihlal eden kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır.)

Adli para cezasının seçenek olarak öngörüldüğü hallerde, hapis cezasına hükmedilmişse; bu cezanın artık adli para cezasına çevrilmesi mümkün değildir. (5237 sayılı TCK’nın 125. maddesinin hapis ve adli para cezas ı şeklinde seçenekli yaptırım içermesi ve aynı Kanunun 50/2. maddesinde suç tanımında hapis cezas ı ile adli para cezasının seçenek olarak öngörüldüğü hallerde, hapis cezasına hükmedilmişse; bu cezanın artık adli para cezasına çevrilmeyeceğinin öngörülmesine karşın, sanık hakkında hükmolunan hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi, Yasaya aykırı ve sanık … müdafiinin temyiz nedenleri ve tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden HÜKÜMLERİN BOZULMASINA (Yargıtay 4. Ceza Dairesi 2011/7456 E.,  2012/30594 K.))

Hapis Cezası Adli Para Cezasına Çevrilir Mi?

Türk Ceza Kanunu’nun 50. maddesi gereği kısa süreli hapis cezaları adli para cezasına çevrilebilir. İlgili kanunun 49. Maddesinin ikinci fıkrasında ise kısa süreli hapis cezası tanımlanmıştır. Buna göre hükmedilen bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, kısa süreli hapis cezasıdır. Türk Ceza Kanunu’nun 50. Maddesini detaylı olarak incelendiğinde:

Kasten işlenen suçlarda kişi 1 yıl veya 1 yıl altında bir cezaya mahkûm edilmişse hapis cezası adli para cezasına çevrilebilir.

Bilinçli taksir hariç taksir ile işlenen suçlarda ise 50.maddenin 4.fıkrası uyarınca hapis cezasının, adli para cezasına çevrilmesinde bir sınır yoktur. Yani kişi 3 yıl veya 4 yıl fark etmez bir cezaya mahkûm edilmiş olsun bu hapis cezası, adli para cezasına çevrilebilir. Ceza sınırı uygulanmaz.

Bilinçli taksir ile işlenen suçlarda ise kişi 1 yıl veya 1 yıl altında bir cezaya mahkûm edilirse verilen hapis cezası, adli para cezasına çevrilir. Burada bir ceza sınırı söz konusudur.

Hapis cezalarının, adli para cezalarına çevrilmesi yargılamayı gerçekleştiren mahkemenin takdirindedir. Bu duruma Türk Ceza Kanunu’nun 50. maddesinin 3. fıkrası ile bir sınırlama getirilmiştir. Buna göre mahkeme daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla, mahkûm olunan otuz gün ve daha az süreli hapis cezasını ve fiili işlediği tarihte on sekiz yaşını doldurmamış veya altmış beş yaşını bitirmiş bulunanların mahkûm edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezasını adli para cezasına çevirmek zorundadır.

Suç tanımında hapis cezası ile adlî para cezasının seçenek olarak öngörüldüğü hallerde, hapis cezasına hükmedilmişse; bu ceza artık adlî para cezasına çevrilmez. Örneğin işlenen suç için kanunda bir yıldan üç yıla kadar hapis veya adli para cezası öngörülmüş olsun. Mahkeme hapis cezasına hükmetmişse yani adli para cezası olarak cezaya hükmetmemişse bu ceza artık adli para cezasına çevrilmez. (T.C.K. m. 50/2)

Yukarıdaki paragrafın aksine hapis cezası ile adli para cezasına birlikte hükmedilirse, sanığa verilen hapis cezası da adli para cezasına çevrilebilir. Örneğin 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ve yüz günden iki yüz güne kadar adli para cezası öngörülmüş olsun. Mahkeme hem adli para cezasına hükmeder hem de sanık hakkında 1 yıl hapis cezası verir. Mahkeme hükmedilen bu 1 yıl hapis cezasını da adli para cezasına çevirebilir.

Adli Para Cezasının Miktarı En Fazla Ne Kadar Olabilir? Adli Para Cezasının Hesaplanması Nasıl Yapılır?

Adli para cezalarında cezanın alt sınırı 2.500,00- Türk Lirası, üst sınırı 500.000,00 Türk Lirası olacaktır. Bir gün karşılığı en az yüz ve en fazla beş yüz Türk Lirası olacaktır.

Her ne kadar Türk Ceza Kanunu’nun 52. maddesinde adli para cezasının beş ile yedi yüz otuz gün arasında olacağı belirtilmişse de bu alt ve üst sınır, işlenen suç için düzenlenmiş yaptırımda adli para cezasının alt ve üst sınırı belirli değilse uygulanır. Hâkim ilk olarak verilecek cezanın gün sayısını belirler. Örneğin beş aydan yedi aya kadar hapis veya adli para cezası şeklinde seçimlik bir ceza söz konusu olsun ve sanığın adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilsin. Burada adli para cezasının alt sınırı 150 gün olacaktır çünkü suç için düzenlenen hapis cezasının alt sınırı beş aydır. Mahkeme sonrasında ise gün karşılığı (20,00 TL-100,00 TL) bedeli belirleyecektir. 1 yıldan 3 yıla kadar hapis veya adli para cezası şeklinde bir seçimlik ceza da ise alt sınır 1 yıl olduğu için adli para cezasının alt sınırı 365 günden az olamaz. Üst sınır ise 1095 günden fazla olamaz.

Genel olarak hesaplama bu olmakla birlikte bazı özel durumlar mevcuttur. Bu özel durumları incelemekte fayda vardır.

Hapis cezası ile birlikte adli para cezasını öngörüldüğü durumlarda (1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 5000 güne kadar adli para cezası) adli para cezasının alt sınırı belirli olmadığı için alt sınır 5 gün olur ve mahkemenin 5 günden daha az ceza vermesi söz konusu olamaz.

Yukarıda verilen örnekte 5000 güne kadar adli para cezası ibaresi, kanunda yazan 730 gün üst sınırı ile çelişkili durabilir fakat kanun suç için 5000 güne kadar adli para cezası ibaresini özel olarak yazdığından mahkeme bu 730 gün üst sınırının da üstünde bir adli para cezasına hükmedebilir.

İşlenen suç için kanun sadece adli para cezasını öngörmüş ise bu durumda 5 gün alt sınır 730 gün üst sınır kuralı uygulama alanı bulacaktır.

Adli Para Cezası Ödenmez İse Ne Olur ?

Kişinin adli para cezasına hükmedildiğine ilişkin ilam Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir. Cumhuriyet savcısı otuz gün içinde adlî para cezasının ödenmesi için hükümlüye 20. maddenin üçüncü fıkrası uyarınca bir ödeme emri tebliğ eder. Hükümlü, tebliğ olunan ödeme emri üzerine belli süre içinde adli para cezasını ödemezse, Cumhuriyet savcısının kararı ile ödenmeyen kısma karşılık gelen gün miktarı hapis cezasına çevrilerek, hükümlünün iki saat çalışması karşılığı bir gün olmak üzere kamuya yararlı bir işte çalıştırılmasına karar verilir. Günlük çalışma süresi, en az iki saat ve en fazla sekiz saat olacak şekilde denetimli serbestlik müdürlüğünce belirlenir. Hükümlünün, hakkında hazırlanan programa ve denetimli serbestlik görevlilerinin bu kapsamdaki uyarı ve önerilerine uymaması hâlinde, çalıştığı günler hapis cezasından mahsup edilerek kalan kısmın tamamı açık ceza infaz kurumunda yerine getirilir. (5275 say. k. 106/3)

Adlî para cezasının hapse çevrileceği mahkeme ilâmında yazılı olmasa bile üçüncü fıkra hükmü Cumhuriyet Başsavcılığınca uygulanır.  Adlî para cezası yerine çektirilen hapis süresi üç yılı geçemez. Birden fazla hükümle adlî para cezalarına mahkûmiyet hâlinde bu süre beş yılı geçemez. Hükümlü, hapis yattığı veya kamuya yararlı işte çalıştığı günlerin dışındaki günlere karşılık gelen parayı öderse hapisten çıkartılır veya kamuya yararlı işte çalıştırılma sona erer.  (5275 say. k. 106/5-7-8)  

Çocuklar hakkında hükmedilen adlî para cezasının ödenmemesi hâlinde, bu ceza hapse çevrilemez. Bu takdirde on birinci fıkra hükmü uygulanır. (5275 say. k. 106/11-İnfaz edilen hapsin veya kamuya yararlı işte çalışmanın süresi, adlî para cezasını tamamıyla karşılamamış olursa, geri kalan adlî para cezasının tahsili için ilâm, Cumhuriyet Başsavcılığınca mahallin en büyük mal memuruna verilir. Bu makamlarca 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre kalan adlî para cezası tahsil edilir.)

Adli Para Cezası Taksitlere Bölünebilir Mi ?

Kişinin adli para cezasına hükmedildiğine ilişkin ilamda adli para cezası taksite bağlanmamışsa bir aylık süre içinde adlî para cezasının üçte birini ödeyen hükümlünün isteği üzerine geri kalan kısmının birer ay ara ile iki eşit taksitte ödenmesine izin verilir. İlk taksitin süresinde ödenmemesi hâlinde, verilen ikinci takside ilişkin izin hükümsüz kalır. (5275 say. k. 106/6)

Hakim, ekonomik ve şahsi hallerini göz önünde bulundurarak, kişiye adlî para cezasını ödemesi için hükmün kesinleşme tarihinden itibaren bir yıldan fazla olmamak üzere mehil verebileceği gibi, bu cezanın belirli taksitler halinde ödenmesine de karar verebilir. Taksit süresi iki yılı geçemez ve taksit miktarı dörtten az olamaz. Kararda, taksitlerden birinin zamanında ödenmemesi halinde geri kalan kısmın tamamının tahsil edileceği ve ödenmeyen adlî para cezasının hapse çevrileceği belirtilir. (T.C.K. m. 52)

Adli Para Cezası Nereye Ödenir ?

İnfaz savcılığı size bir ödeme emri tebliğ etmiş ise gecikmeksizin bir avukata danışmanız gerekmektedir. Çünkü usulüne uygun gönderilmiş tebliğin gerekleri yapılmaz veya yanlış yapılır ise adli para cezası hapis cezasına çevrileceğinden ödeme yeterliliğine sahip olsanız bile hapse girme durumunuz söz konusu olacaktır. Öncelikle tebliğ edilen ödeme emri ile birlikte adliyedeki infaz savcılığı bürosuna gitmeniz ve bürodan muhatap olunacak vergi dairesine yazılmış bir yazı istemelisiniz. İlgili vergi dairesine bu yazı ile müracaat edip ödemenizi gerçekleştirmeniz ardında ise ödemeye ilişkin dekontu infaz bürosuna teslim etmeniz gerekmektedir.   

Adli Para Cezası Ertelenir Mi ?

Hapis cezasının infazının hastalık nedeni ile ertelenmesine (5275 say. k. m. 16) ilişkin hükümler saklı kalmak üzere, adlî para cezasından çevrilen hapsin infazı ertelenemez ve bunun infazında koşullu salıverilme hükümleri uygulanmaz. (5275 say. k. m. 106) Genel kural sadece hapis cezaları ertelenebilir. Hapse çevrilmiş olmasına rağmen hak yoksunlukları bakımından esas alınacak olan adlî para cezasıdır. Kısa süreli hapis cezasından çevrilen adli para cezasının da infazı ertelenmez.

Adli Para Cezaları İçin Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararı Verilir Mi ?

Doğrudan hükmedilen adli para cezaları için hükmün açıklanmasının geri bırakılması uygulama alanı bulabilir. Seçenek yaptırımlarda (adli para cezası veya hapis cezası) adli para cezasına hükmedildiğinde bu adli para cezası için hükmün açıklanmasının geri bırakılması uygulama alanı bulacaktır. Hapis cezasından çevrilmiş bir adli para cezası söz konusu ise bu durumda hükmün açıklanmasının geri bırakılması söz konusu olamayacaktır.

Adli Para Cezalarına Koşullu Salıverme Hükümleri Uygulanabilir Mi ? Adli Para Cezasında Denetimli Serbestlik Söz Konusu Olabilir Mi ?

Yukarıda adli para cezasından çevrilen hapis cezalarında koşullu salıverilme hükümlerinin uygulanmayacağından bahsetmiştik fakat koşullu salıverilme çok teknik bir konu olduğundan bu hususta bir avukata danışılmasında fayda vardır. 5275 sayılı İnfaz Kanunu’nun 106. maddesinin 9. fıkrasından net bir şekilde anlaşılıyor ki 01.03.2008 tarihinden sonra işlenecek olan suçlarda hükmedilen adli para cezalarında koşullu salıverilme hükümleri uygulanmaz. Ceza İnfaz Kanunu’nun 105/A maddesinden anlaşıldığı üzere koşullu salıverilmeye 1 yıl kaldıysa denetimli serbestlik hükümleri uygulanır fakat adli para cezalarında denetimli serbestlik hükümleri uygulama alanı bulamaz. Çünkü kanundaki denetimli serbestlik hükümlerinden, bu uygulamanın adli para cezalarından kaynaklanmayan hapis cezaları için uygulanacağı anlamı çıkmakta ayrıca adli para cezalarında denetimli serbestlik hükümlerinin uygulama alanı bulacağına ilişkin bir madde de bulunmamaktadır. 01.03.2008 dönemleri öncesinde farklı uygulamalar söz konusu olup bu dönemler için bir avukata danışılmalıdır.

Birden Fazla Cezanın Toplanırken Adli Para Cezasının Durumu

Bir kişi hakkında hükmolunan her bir ceza diğerinden bağımsızdır, varlıklarını ayrı ayrı korurlar. Ancak, bir kişi hakkında başka başka kesinleşmiş hükümler bulunur ise, koşullu salıverilmenin düzenlendiği Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 107. maddesinin uygulanabilmesi yönünden infaz hâkimliğinden bir toplama kararı istenir. Adli para cezasından çevrilen ve ceza infaz kurumunda infaz edilme aşamasına gelen hapis cezaları da toplama kararına dahil edilir. (5275 say. k. m.99)

Gözaltında veya Tutuklulukta Geçirilen Süreler Adli Para Cezasından Mahsup Edilir Mi ?

Gözaltında veya tutuklulukta geçen bir günün karşılığı 100,00-TL olarak geçer. Örnek üzerinden anlatmak gerekirse 2.000,00-TL adli para cezasına mahkûm edilen bir kişi 2 gün gözaltında kalmış olsun veya 2 gün tutuklu kalsın. Adli para cezasının toplamından 200,00-TL düşülür ve kalan 1.800,00-TL’nin ödenmesi için ödeme emri tebliğ edilir. Sanık hem adli para cezasına hem de hapis cezasına mahkûm edilmiş ise önce hapis cezasından mahsup edilir kalan olursa adli para cezasından mahsup edilir.

Adli Para Cezası Sicil Kaydına İşlenir Mi ?

Adli para cezası, hapis cezası gibi Türk Ceza Kanunu’nda düzenlenmiş bir yaptırım türüdür. Bu nedenle hakkınızda hükmedilen adli para cezası adli sicil kaydınıza işlenir. Eğer adli para cezanız taksite bağlanmışsa son taksitin ödendiği gün, taksite bağlanmamışsa tamamının ödendiği gün cezanız infaz edilmiş olur sonrasında adli sicil kaydınız silinir. Eğer adli sicil kaydınız silinmediyse bir dilekçe ile adli sicil kaydınızın silinmesi için Ankara’da bulunan Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne başvuru yapmanız gerekmektedir.

Adli Para Cezası Memuriyete Engel Mi ?

Devlet Memurları Kanunu’nun 48. maddesinde devlet memuru olabilmenin şartları düzenlenmiştir. Genel kural kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olanların devlet memuru olamayacağıdır. Devlet memuru olanların ise memuriyet statüsü ortadan kalkacaktır. Genel af çıkarsa, ceza bütün sonuçlarıyla ortadan kalkacağından 1 yıldan fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmuş olsanız da devlet memuru olabilirsiniz. Adli para cezası için durumu ele aldığımızda ise Türk Ceza Kanunu (m.50/5) hapis cezasından çevrilen adli para cezası için asıl mahkumiyetin adli para cezası olduğunu ifade etmektedir. Yani 1 yıl veya daha az süreli bir hapis cezası adli para cezasına çevrildiğinde asıl mahkûmiyet adli para cezası olacağından bu durum memuriyete ve memur statüsüne engel olmayacaktır. Çünkü kanunda 1 yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olanların devlet memuru olamayacağını ifade etmiştir. (1 yıldan fazla hapis cezasının adli para cezasına çevrilmediği ve çevirme şartları yukarıdaki başlıklarda ifade edilmiştir.)

Genel kural yukarıda ifade edildiği gibidir fakat aynı maddenin devamında özel bir durumdan da bahsetmiştir. İlgili maddeye göre affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından 1 gün bile mahkûm olursanız, memur olamazsınız ve mevcut memurluğunuz da sona erer. Bu yönüyle cezanın adli para cezasına çevrilmesi bir önem arz etmemekte çünkü bu suçlardan mahkûmiyet kurulması yeterlidir. Devlet memurluğunuz bu sebeplerle tehlikeye girmiş ise bir avukata danışmanızda fayda vardır. Çünkü bu detaylar yeteri kadar bilinmediğinden idare de yanlış kararlar verebilir. Bu hususlar nitelikli bir yorumlama gerektirmektedir.

Adli Para Cezasına İtiraz Edilir Mi ? Adli Para Cezasına Nasıl İtiraz Edilir ?

Hukukumuzda mahkemelerin vermiş olduğu kararlara karşı itiraz, istinaf ve temyiz yollarına başvurulabilir. Bu yollara başvurmadan önce sürelere dikkat etmeniz gerekmektedir. Çünkü bu yollara ancak kanunda belirtilen süreler içinde başvurulabilirsiniz. Süreler kaçırıldıktan sonra haklı bile olsanız artık bir önemi yoktur. Usul her zaman esastan önce gelir. Adli para cezası infaz aşamasına geldiyse itiraz, istinaf ve temyiz yolları için öngörülen süreleri kaçırmışsınız demektir. Bu nedenle bu yollara başvurmanız artık mümkün değildir.

Adli para cezasına itiraz ancak şu şekilde olabilir; adli para cezasına hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmiş olmalıdır. Çünkü hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) itiraz yoluna tâbidir. Yukarıda hükmün açıklanmasının geri bırakılması ile adli para cezası arasındaki ilişki yazılmıştır. Detaylarına burada değinilmeyecektir.

Adli para cezası hakkında hagb kararı verilmemişse mahkeme kararına karşı itiraz yoluna başvuramayacağınızdan artık istinaf yoluna başvurmanız gerekmektedir. Hapis cezasında çevrilen bir adli para cezasına mahkûmiyet söz konusu ise istinaf kanun yoluna başvuruda kanuni bir sınırlama yoktur fakat doğrudan hükmedilen adli para cezaları için kanunda bir sınırlama mevcuttur. Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 272. Maddesinde hapis cezasından çevrilen adlî para cezaları hariç olmak üzere, sonuç olarak belirlenen yani doğrudan hükmedilen üç bin Türk Lirası dâhil adlî para cezasına mahkûmiyet hükümlerine karşı istinaf yoluna başvurulamayacağı ifade edilmiştir. Bu ifade ancak 3.000,00-TL üzeri adli para cezalarına karşı istinaf yoluna başvurulabilir demektir fakat hapis cezasında çevrilen bir adli para cezası mevcut ise bu sınırlama uygulama alanını yitirecektir. Yani hapis cezalarından çevrilen adli para cezalarında miktar 3.000,00-TL altında da olsa bu kararlara karşı istinaf yoluna gidilebilir. Bu miktar sınırı değişebileceğinden istinaf yoluna giderken mutlaka sınırı kontrol edin.

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 286. maddesi gereği adli para cezalarına karşı ne olursa olsun temyiz yoluna başvurulamaz.

Sonuç Ceza Olarak Adli Para Cezasına Hükmedilmişse Suçta Tekerrür ve Özel Tehlikeli Suçlulara İlişkin Madde Hükümleri Uygulanmaz

Kabule göre de;
a)Görevi yaptırmamak için direnme suçunu oluşturan cebir veya tehdit niteliğindeki eylemlerle hakareti oluşturan sözlerin nelerden ibaret olduğu açıklanıp tartışılmadan, CMK’nın 230/1. maddesine aykırı şekilde soyut olarak “…katılana hakaret ettiği ve direndiği…” denilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulması,
b)5237 sayılı TCK’nın 125. maddesinin hapis ve adli para cezas ı şeklinde seçenekli yaptırım içermesi ve aynı Kanunun 50/2. maddesinde suç tanımında hapis cezası ile adli para cezasının seçenek olarak öngörüldüğü hallerde, hapis cezasına hükmedilmişse; bu cezanın artık adli para cezasına çevrilmeyeceğinin öngörülmesine karşın, sanık hakkında hükmolunan hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi,
c)Sanık hakkında sonuç cezanın adli para cezas ı olarak belirlenmesi karşısında, TCK’nın 58. maddesinin uygulanmayacağının gözetilmemesi,
Yasaya aykırı ve sanık … müdafiinin temyiz nedenleri ve tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, (Yargıtay 4. Ceza Dairesi 2011/7456 E.,  2012/30594 K.)

Adli Para Cezasına İlişkin Kanun Maddeleri

Adli para cezalarında cezanın alt sınırı 2.500,00- Türk Lirası, üst sınırı 500.000,00 Türk Lirası olacaktır. Bir gün karşılığı en az yüz ve en fazla beş yüz Türk Lirası olacaktır.

T.C.K. m. 52

(1) Adlî para cezası, beş günden az ve kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde yedi yüz otuz günden fazla olmamak üzere belirlenen tam gün sayısının, bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ile çarpılması suretiyle hesaplanan meblağın hükümlü tarafından Devlet Hazinesine ödenmesinden ibarettir.

(2) En az yirmi ve en fazla yüz Türk Lirası olan bir gün karşılığı adlî para cezasının miktarı, kişinin ekonomik ve diğer şahsi halleri göz önünde bulundurularak takdir edilir.

(3) Kararda, adlî para cezasının belirlenmesinde esas alınan tam gün sayısı ile bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ayrı ayrı gösterilir.

(4) Hakim, ekonomik ve şahsi hallerini göz önünde bulundurarak, kişiye adlî para cezasını ödemesi için hükmün kesinleşme tarihinden itibaren bir yıldan fazla olmamak üzere mehil verebileceği gibi, bu cezanın belirli taksitler halinde ödenmesine de karar verebilir. Taksit süresi iki yılı geçemez ve taksit miktarı dörtten az olamaz. Kararda, taksitlerden birinin zamanında ödenmemesi halinde geri kalan kısmın tamamının tahsil edileceği ve ödenmeyen adlî para cezasının hapse çevrileceği belirtilir.

Adlî para cezasının infazı

Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun Madde 106- (1) Adlî para cezası, Türk Ceza Kanununun 52 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen usule göre tayin olunacak bir miktar paranın Devlet Hazinesine ödenmesinden ibarettir.

(2) Adlî para cezasını içeren ilâm Cumhuriyet Başsavcılığına verilir. Cumhuriyet savcısı otuz gün içinde adlî para cezasının ödenmesi için hükümlüye 20 nci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca bir ödeme emri tebliğ eder.

(3) Hükümlü, tebliğ olunan ödeme emri üzerine belli süre içinde adli para cezasını ödemezse, Cumhuriyet savcısının kararı ile ödenmeyen kısma karşılık gelen gün miktarı hapis cezasına çevrilerek, hükümlünün iki saat çalışması karşılığı bir gün olmak üzere kamuya yararlı bir işte çalıştırılmasına karar verilir. Günlük çalışma süresi, en az iki saat ve en fazla sekiz saat olacak şekilde denetimli serbestlik müdürlüğünce belirlenir. Hükümlünün, hakkında hazırlanan programa ve denetimli serbestlik görevlilerinin bu kapsamdaki uyarı ve önerilerine uymaması hâlinde, çalıştığı günler hapis cezasından mahsup edilerek kalan kısmın tamamı açık ceza infaz kurumunda yerine getirilir.

(4) Çocuklar hakkında hükmedilen adlî para cezasının ödenmemesi hâlinde, bu ceza hapse çevrilemez. Bu takdirde on birinci fıkra hükmü uygulanır.

(5) Adlî para cezasının hapse çevrileceği mahkeme ilâmında yazılı olmasa bile üçüncü fıkra hükmü Cumhuriyet Başsavcılığınca uygulanır.

(6) Hükümde, adlî para cezası takside bağlanmamış ise, bir aylık süre içinde adlî para cezasının üçte birini ödeyen hükümlünün isteği üzerine geri kalan kısmının birer ay ara ile iki eşit taksitte ödenmesine izin verilir. İlk taksidin süresinde ödenmemesi hâlinde, verilen ikinci takside ilişkin izin hükümsüz kalır.

(7) Adlî para cezası yerine çektirilen hapis süresi üç yılı geçemez. Birden fazla hükümle adlî para cezalarına mahkûmiyet hâlinde bu süre beş yılı geçemez.

(8) Hükümlü, hapis yattığı veya kamuya yararlı işte çalıştığı günlerin dışındaki günlere karşılık gelen parayı öderse hapisten çıkartılır veya kamuya yararlı işte çalıştırılma sona erer.

(9) 16 ncı madde hükümleri saklı kalmak üzere, adlî para cezasından çevrilen hapsin infazı ertelenemez ve bunun infazında koşullu salıverilme hükümleri uygulanmaz. Hapse çevrilmiş olmasına rağmen hak yoksunlukları bakımından esas alınacak olan adlî para cezasıdır.

(11) İnfaz edilen hapsin veya kamuya yararlı işte çalışmanın süresi, adlî para cezasını tamamıyla karşılamamış olursa, geri kalan adlî para cezasının tahsili için ilâm, Cumhuriyet Başsavcılığınca mahallin en büyük mal memuruna verilir. Bu makamlarca 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre kalan adlî para cezası tahsil edilir.


kategori

yazar:

Yorumlar

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir